Abdest, namaz kılmadan önce alınan küçük temizliktir. Gusül ise boy abdestidir ve cünüplük, hayız ve nifas gibi hallerde farz olur. Türkiye'de camilerin abdesthaneleri bu ibadetin toplumsal boyutunu yansıtır.
Abdestin farzları
- Yüzü yıkamak
- Kolları dirseklerle birlikte yıkamak
- Başın dörtte birini mesh etmek
- Ayakları topuklarla birlikte yıkamak
Abdest alma sırası
Niyet edilir. Besmele çekilir. Eller yıkanır. Ağıza su verilir, buruna su çekilir. Yüz yıkanır. Kollar dirseklere kadar yıkanır. Baş mesh edilir. Kulaklar mesh edilir. Ayaklar yıkanır. Her uzuvda en az bir kez su geçirilmelidir.
Abdesti bozan durumlar
- İdrar, dışkı veya rüz çıkarmak
- Deriden kan, irin veya sarı su akması
- Ağız dolusu kusmak
- Bayılmak veya sarhoş olmak
- Namaz dışında uyumak (Hanefi'ye göre)
Gusül ne zaman gerekir?
Cünüplük, hayız ve nifas hallerinde gusül farzdır. Cuma namazı, bayram namazı ve umre/hac tavafı öncesinde gusül sünnettir. Gusülde tüm beden bir kerede yıkanır.
Mesh kuralları
Mesh, ıslak elle veya nemli bezle silmektir. Baş, kulaklar ve namazda giyilen çoraplar mesh edilebilir. Hanefi mezhebinde seferilik halinde çorap üzerine mesh caizdir (mest).
Türkiye'de abdesthane adabı
Abdesthanelerde su israfından kaçının. Sıra beklerken sabırlı olun. Ayakkabıları düzenli bırakın. Namaz vakitleri yaklaşırken abdesthaneler kalabalıklaşır; erken gelmek faydalıdır.
Allah güzeldir, güzelliği sever. Abdest alırken ağzınızı ve burnunuzu da güzelce yıkayın.
Pratik ipuçları
Evde sabit bir abdest yeri oluşturun. Seyahatte nemli mendille mesh (teyemmüm) kurallarını öğrenin. Abdest sonrası "Eşhedü en la ilahe illallah..." duasını okumayı alışkanlık haline getirin.